(दिल्ली ते भानगड – एक शापित प्रवास…

रात्री उशिरा दिल्लीतल्या गजबजलेल्या रस्त्यांवरून गाडी जयपूरच्या दिशेने वेग घेत होती. बाहेर दिवे झगमग करत होते, पण मनात मात्र एक वेगळाच काळोख साचत चालला होता. मी भानगडला जात होतो—त्या शापित किल्ल्यात, जिथे वेळ थांबतो, जिथे भिंती कुजबुजतात, आणि जिथे इतिहास अजूनही सावल्या बनून फिरतो!

---

सकाळ झाली, पण सूर्यप्रकाशही भानगडचं गूढ हलकं करू शकत नव्हता…

अरावलीच्या पर्वतांच्या सावलीतून गाडी पुढे जात होती. गाई-गुरं रस्त्यावर निवांत चरत होती, गावकरी आपल्या दैनंदिन कामात मग्न होते, पण त्यांच्या नजरेत एक सांगितिक भीती होती. “भानगड?” असं विचारलं की ते क्षणभर शांत व्हायचे, जणू काही त्या जागेचं नाव जरी घेतलं तरी काहीतरी अघटित घडू शकतं.

एका वयोवृद्ध आजोबांना विचारलं,
“बाबा, भानगड खरंच शापित आहे का?”
त्यांनी खोल नजरेने माझ्याकडे पाहिलं आणि मंद हसले. “किल्ला सुंदर आहे… पण तो पाहून परत आलात तरच!”

---

भानगडमध्ये प्रवेश – जिथे इतिहास अजूनही श्वास घेतो!

किल्ल्याच्या बाहेर एक मोठा फलक होता—

“भारतीय पुरातत्व विभागाचा आदेश: सूर्यास्तानंतर येथे कुणीही थांबू नये!”

ते वाचून अंगावर काटा आला. सरकारनेच जिथे इशारा दिलाय, तिथे काहीतरी नक्कीच आहे!

भानगडच्या दरवाज्यात पाऊल टाकलं आणि… एक विचित्र शांतता जाणवली. ती साधी शांतता नव्हती, तर काहीतरी हरवलेल्या विश्वाचं अस्तित्व जाणवत होतं.

---

हवामहाल – जिथे गूढ वारं फिरतं…

एका मोडक्या हवेलीपाशी गाइडने थांबवलं.
“ही आहे राजकन्या रत्नावतीची हवेली!”

माझं मन क्षणभर भूतकाळात गेलं. त्या काळात हा महाल राजसी थाटात झगमगत असणार, राजकन्या इथे आरशासमोर बसून मोगऱ्याच्या गजऱ्याने केस माळत असेल, आणि तिच्या रूपाच्या चर्चा संपूर्ण राज्यभर होत असतील… पण आज?

आज तोच महाल पडझड झालेल्या भिंतींसारखा शून्यात पाहत होता… जणू काही तो स्वतःच्या अस्तित्वाचा शाप पिऊन जगत होता!

गाइड हळू आवाजात म्हणाला,
“रात्री इथे काहीतरी चालतं… काही जणांना इथे नकळत आवाज ऐकू आलेत, काहींना हलक्या सावल्या दिसल्या आहेत!”

त्या क्षणी एक थंड वाऱ्याची झुळूक आली, आणि जाणवलं… हा वारा नुसता वारा नव्हता, तो भूतकाळाचं काहीतरी सांगत होता!

---

तो आवाज, ती चाहूल आणि त्या अज्ञात सावल्या…

किल्ल्यात फिरताना अचानक मागे काहीतरी आवाज आला. क्षणभर वाटलं, कोणी तरी चालतंय… पण मागे पाहिलं, आणि तिथे फक्त रिकामा महाल उभा होता.

त्या मोडक्या जिन्यावर एकदा पाय ठेवल्यावर जाणवलं, या किल्ल्यात अजूनही कुणीतरी राहतं… पण ते कोण आहे, हे कोणीच सांगू शकत नाही!

गाइडने कुजबुजत सांगितलं,
“काही लोक म्हणतात की राणीचा आत्मा अजूनही इथे भटकतो… कधी ती आरश्यात दिसते, कधी हवेत गूढ सुवास दरवळतो, आणि कधी कधी तर…”

तो एवढं बोलत असतानाच अचानक दूर कुठूनतरी एक विचित्र साद कानावर आली. ती मानवाची होती का, वाऱ्याची होती का, की इतिहास स्वतः बोलत होता… सांगता येणार नव्हतं!

---

संध्याकाळ झाली, पण भानगड अजूनही जागं होतं…

गड उतरताना सूर्य मावळायला लागला होता. सावल्या लांब झाल्या, आणि किल्ल्याचा रंग बदलू लागला.

गाइडने घड्याळ पाहिलं आणि घाई करू लागला.
“चला, चला! अंधार पडण्याआधी बाहेर जाऊया… सूर्य मावळल्यानंतर इथे कुणीही थांबत नाही!”

मी मागे वळून पाहिलं, आणि त्या भग्न भिंतींमध्ये काहीतरी हालल्यासारखं वाटलं. ते एक भास होता का? की भानगडनं त्याच्या पांढऱ्याशुभ्र चंद्रप्रकाशात काहीतरी वेगळंच उलगडायला सुरुवात केली होती?

कुणास ठाऊक… पण त्या गडातून बाहेर पडताना असं वाटत होतं, जणू मागे कुणीतरी बघत होतं… कुणीतरी, जो गेल्या अनेक शतकांपासून या किल्ल्याच्या सावलीत अडकून पडला आहे!

---

भानगड – एक शापित आठवण!

हा प्रवास हा केवळ एका किल्ल्याचा दौरा नव्हता. हा एका हरवलेल्या इतिहासाला भिडण्याचा अनुभव होता.

कधी कधी विचार येतो, त्या काळात भानगड जसाच्या तसा उभा असता, तर तो कसा दिसला असता? तो कोलाहल, तो वैभव, ती राणी, ते बाजारपेठेतील आवाज… हे सगळं आजही इथे कुठेतरी आहे. फक्त आपण ऐकू शकत नाही.

कदाचित, इतिहास कधीच मरत नाही, तो फक्त दिसेनासा होतो… पण तो कुठेतरी आपल्या सावलीत वावरत असतो!

---

तर, तुम्ही भानगडला जायला तयार आहात का?

काही प्रवास आपल्याला बदलून टाकतात… आणि काही प्रवास असे असतात, जे आपल्याला कायम आठवत राहतात!

तुम्ही जर भानगडला गेलात, तर संध्याकाळ होण्याआधी बाहेर या…
कारण कदाचित, इतिहास अजूनही जागा आहे, आणि तो कुणाला तरी शोधत आहे!